زنجیره ی ارزش صنایع فرهنگی

شنبه, 24 آبان 99

صنایع فرهنگی و خلاق که شامل هنر و صنایع‌دستی ، تبلیغات ، طراحی ، سرگرمی ، معماری ، کتاب ، رسانه و نرم‌افزار است، به یک نیروی اساسی در تسریع پیشرفت بشر تبدیل شده است. صنایع فرهنگی و خلاق به مردم این توانایی را می‌دهند که از قلمرو توسعه ، خود را گسترش داده و برانگیزانند و محرکی برای توسعه رشد پایدار فراگیر ملت­ها باشند. اقتصاد خلاق در صورت تغذیه مناسب، می‌تواند منبع پیشرفت اقتصادی - اجتماعی ، اشتغال‌زایی و نوآوری و درعین‌حال نیروی کمکی در جهت ورود صنعت و تجارت به عرصه‌های اجتماعی و توسعه پایدار انسانی باشد. بنابراین جای تعجب نیست UNDP (مرکز گزارش‌های توسعه انسانی) در سال 2004، مرکزی را در جهت ایجاد جوامع فراگیر، از طریق سیاست‌هایی که تفاوت‌های فرهنگی و چشم‌اندازهای چند فرهنگی را مورد توجه قرار می‌دهد، بنا نمود.

صنایع فرهنگی و خلاق (CCI) به‌طورکلی فراگیر هستند. مردم از همه طبقات اجتماعی از مردم عادی گرفته تا نخبگان به‌عنوان تولیدکننده و مصرف‌کننده در این بازار اقتصادی سهم دارند و به تبع آن می‌توان انتظار داشت زنان و جوانان سهم بیشتری از این بازار را کسب کنند. بر اساس گزارش یونسکو (2015)، بخش‌های CCI در اروپا برای جوانان بیش‌ازحد معمول بازار کار ایجاد کرده‌اند. همچنین این گزارش نشان می‌دهد باوجوداینکه کل سهم زنان در بازار تجارت معادل با 47% است، اما بیش از 50% افراد شاغل در صنعت موسیقی که جزو صنایع خلاق به‌حساب می‌آید را جامعه زنان تشکیل می‌دهد.  همچنین بر اساس گزارش مرکز گزارش­های توسعه انسانی (2019)، زنان نقش مهمی را در عرصه تجارت خلاق در کشورهای درحال‌توسعه ایفا می‌کنند. به‌عنوان‌مثال، در کشورهایی مانند رواندا و اوگاندا، زنان از ساختن سبد، تشک و سایر صنایع‌دستی مشغول درآمدزایی هستند. همچنین در ترکیه و جنوب آسیا، هزاران سال است که زنان نقش مهمی در صنایعی همچون فرش و دیگر صنایع‌دستی باستانی داشته‌اند. همچنین بر اساس سازمان گزارش ملل (2019)، صنایع خلاق توانسته‌اند راه­حل­های سازگار با محیط‌زیست را در صنایعی همچون فروش جواهرات و کالاهای زینتی، صنایع‌دستی، محصولات طراحی داخلی ارائه کرده ­اند، همچنین در جهت محافظت از تنوع زیستی راه‌کارهایی را در جهت بازاریابی محصولات آرایشی و بهداشتی ارگانیک که مراحل ساخت و تولید آن‌ها همگام و همراه با چرخه طبیعی محیط‌زیست می‌باشد، پیشنهاد داده و به منصه ظهور رسانیده ­اند.

با این حال، صنایع خلاق به طور فزاینده ای تبدیل به یکی از بخش‌های رشد تولید ناخالص داخلی شده‌اند. داده‌ها نشان می‌دهند ، در طی 15 سال گذشته ، اقتصاد خلاق نه‌تنها یکی از سریع‌ترین بخش‌های رشد اقتصاد جهان بلکه در ایجاد درآمد ، شغل و صادرات نیز رشد شگفت­انگیزی داشته است.. بر اساس برآوردهای یونسکو ، در سال 2013 صنایع فرهنگی خلاق 3/2 تریلیون دلار (3 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان) و 29.5 میلیون شغل (1 درصد از جمعیت فعال جهان) ایجاد کرده است. بر اساس یک مطالعه اقتصادی در دانشگاه آکسفورد در سال 2015 نشان داده است که صنایع فرهنگی خلاق بیش از 10 درصد تولید ناخالص داخلی را در برزیل و ایالات‌متحده تشکیل می‌دهند. تجارت جهانی کالاها و خدمات خلاق نیز به‌سرعت در حال افزایش است. جهانی‌سازی و فناوری‌های جدید تعامل فرهنگی بین کشورها را تسریع کرده و صادرات کالاهای خلاق در 15 سال گذشته در حدود 15 درصد در سال در کشورهای درحال‌توسعه رو به رشد بوده است.

با این حال، این دستاوردها به‌صورت یکسان و برابر در سرتاسر جهان توزیع نشده‌اند. آسیا و اقیانوسیه، اروپا و آمریکای شمالی رشد سریع و بی‌سابقه‌ای در صنایع خلاق تجربه می‌کنند این مناطق 93٪ از درآمد جهانی CCI و 85٪ مشاغل را تشکیل می‌دهند. در مقابل، آفریقا، خاورمیانه، آمریکای لاتین و کارائیب هنوز از پتانسیل خود استفاده نکرده‌اند. برای این مناطق، صنایع فرهنگی خلاق به‌عنوان یک پتانسیل اقتصادی بدون استفاده باقی‌مانده است، حال‌آنکه می‌تواند تبدیل به فرصتی برای کمک به اقتصاد و سایر بخش‌ها گردد.